Dakbedekking plat dak: Zelf een plat dak maken of plat dak vervangen

Plat dak maken: constructie, opbouw en dakbedekking

Een plat dak bestaat uit een draagconstructie, dakvloer, afschot, isolatie en waterdichte dakbedekking. Ook de hemelwaterafvoer, dakranden en aansluitingen op gevels moeten goed worden uitgevoerd om lekkage en stilstaand water te voorkomen.

Een plat dak is daarom nooit volledig vlak. Het dak krijgt afschot richting de hemelwaterafvoer. Bij een houten plat dak moet daarnaast de balklaag sterk genoeg zijn voor het eigen gewicht van het dak én de belasting door bijvoorbeeld sneeuw, zonnepanelen, een groen dak of een dakterras.

In deze blog lees je stap voor stap hoe een plat dak is opgebouwd en waar je op moet letten bij het maken of vervangen ervan.

Inhoudsopgave

Hoe is een plat dak opgebouwd?

Bij een warm dak ligt de isolatie boven op de dragende dakvloer. Hierdoor blijft de dakvloer aan de warme kant van de isolatie en koelt deze minder sterk af.

Met een warm dak wordt dus de manier waarop het dak is opgebouwd bedoeld: eerst komt de draagconstructie met dakvloer, daarboven het dampscherm en de isolatie, en vervolgens de waterdichte dakbedekking. Deze opbouw helpt om condensatie en vochtproblemen in de dakconstructie te voorkomen.

De opbouw van binnen naar buiten ziet er in grote lijnen zo uit:

  1. Binnenafwerking
  2. Houten balklaag of andere draagconstructie
  3. Constructieve dakvloer of dakbeschot
  4. Passend dampscherm
  5. Drukvaste platdakisolatie
  6. EPDM, bitumen of andere geschikte dakbedekking
  7. Eventuele ballast of gebruikslaag wanneer het gekozen daksysteem dit nodig heeft

Belangrijk: behandel deze opbouw als uitgangspunt voor een warm dak. Bij renovatie kunnen er al daklagen aanwezig zijn. Kijk daarom eerst of de bestaande dakvloer, isolatie en dakbedekking droog en onbeschadigd zijn en bepaal daarna welke nieuwe dakopbouw nodig is.

Wat heb je nodig voor een plat dak?

Welke materialen je nodig hebt, hangt af van de constructie en het gekozen dakbedekkingssysteem. Bij een houten warm dak gebruik je bijvoorbeeld:

  • Constructiehout voor de balklaag
  • Geschikt constructief plaatmateriaal voor de dakvloer
  • Een passend dampscherm
  • Drukvaste isolatie voor een plat dak
  • Eventueel afschotisolatie
  • EPDM of bitumineuze dakbedekking
  • Lijm of bevestigingsmiddelen die bij het gekozen daksysteem horen
  • Hemelwaterafvoer
  • Daktrim of andere dakrandafwerking
  • Materialen voor hoeken, kimmen, doorvoeren en gevelaansluitingen

Bekijk ook het assortiment hout voor de houten draagconstructie.

Draagconstructie van een houten plat dak

De houten balklaag vormt de draagconstructie van het platte dak. Gebruik hiervoor geen standaard balkafstand of balkmaat zonder naar de overspanning en belasting te kijken.

Welke balken nodig zijn, hangt onder andere af van:

  • De vrije overspanning
  • Balkmaat en houtkwaliteit
  • Hart-op-hartafstand van de balken
  • Gewicht van dakvloer, isolatie en dakbedekking
  • Sneeuw- en andere veranderlijke belastingen
  • Eventuele zonnepanelen
  • Een groen dak of dakterras

Maak vooraf een duidelijke constructietekening met de balkrichting, overspanning, dakranden en positie van de afvoer.

Voor een eerste indicatie van een houten balkmaat kun je de balkmaat calculator gebruiken. De calculator vervangt geen constructieberekening van het complete dak. Bij een zwaar belast dak, dakterras, groen dak of bijzondere constructie moet ook de totale dakbelasting worden meegenomen.

Welke dakvloer of dakplaten gebruik je bij een plat dak?

Op een houten balklaag wordt een constructieve dakvloer aangebracht. Hiervoor worden onder andere geschikte OSB-platen en underlayment gebruikt.

OSB bestaat uit georiënteerde houtstrands die onder druk tot een constructieve plaat zijn geperst. Voor een dakconstructie moet je een plaat kiezen die geschikt is voor constructief gebruik én voor de vochtklasse en gebruiksomstandigheden waarin de plaat terechtkomt.

De benodigde plaatdikte wordt bepaald door de afstand tussen de balken, de belasting en de eigenschappen van het plaatmateriaal. Ook moet het dakbeschot passen bij de isolatie, bevestigingswijze en dakbedekking die erboven worden aangebracht.

Gebruik daarom niet automatisch één vaste plaatsoort of plaatdikte voor ieder plat dak. Leg de platen met voldoende ondersteuning onder de plaatnaden en bevestig ze volgens de voorschriften van het gekozen plaatmateriaal en de dakconstructie.

Hoeveel afschot heeft een plat dak nodig?

Een plat dak moet regenwater naar de afvoer kunnen leiden. Een ontwerpafschot van ongeveer 2% is hiervoor een veelgebruikte waarde. Dat betekent ongeveer 2 cm hoogteverschil per meter dak.

Het afschot kan op verschillende manieren worden gemaakt:

  • De dakconstructie of dakvloer op afschot maken
  • Een aparte afschotlaag maken
  • Afschotisolatie gebruiken

Heeft de dakvloer onvoldoende afschot? Dan kan afschotisolatie voor een plat dak helpen om isoleren en het creëren van afschot te combineren.

Houd bij het bepalen van het afschot ook rekening met maatafwijkingen en doorbuiging van de constructie. Zo moet er na de uitvoering nog steeds voldoende afschot overblijven om het regenwater naar de afvoer te leiden.

Zorg bovendien dat het afschot daadwerkelijk naar de hemelwaterafvoer loopt. Een opstand of verkeerd geplaatst afvoerpunt kan het water ondanks voldoende afschot alsnog tegenhouden.

Dampremmende laag bij een plat dak

Bij een warm dak wordt tussen de dakvloer en de isolatie een passend dampscherm aangebracht. Deze laag beperkt de hoeveelheid vochtige binnenlucht die vanuit de woning in de dakconstructie kan komen.

Het dampscherm moet doorlopend worden aangebracht. Besteed extra aandacht aan naden, dakranden, opstanden en doorvoeren. Juist op deze plekken kunnen lucht- en vochtlekken ontstaan.

Welk type dampscherm nodig is, wordt bepaald door de dakopbouw, ondergrond en vochtbelasting van de ruimte onder het dak.

Wil je hier dieper op ingaan? Lees dan ook onze blog welke folie onder een plat dak.

Welke isolatie gebruik je voor een plat dak?

Gebruik boven op een plat dak isolatie die voor deze toepassing is gemaakt. Platdakisolatie moet niet alleen thermisch isoleren, maar ook passen bij de belasting en de gekozen dakbedekking.

Voor een warm dak worden bijvoorbeeld drukvaste PIR-isolatieplaten gebruikt. Heeft het dak afschot nodig, dan zijn er ook schuin aflopende isolatieplaten verkrijgbaar.

Bekijk hiervoor de plat dak isolatie en afschotisolatie bij Bouwbestel.

Gebruik niet zomaar een willekeurige isolatieplaat omdat deze dezelfde isolatiewaarde heeft. De plaat moet ook geschikt zijn voor de drukbelasting, bevestigingswijze en dakbedekking van het gekozen dakpakket.

Hemelwaterafvoer bij een plat dak

Plaats de hemelwaterafvoer op een laag punt van het dak en laat het afschot naar deze afvoer lopen. Het afvoerstuk moet waterdicht in de dakbedekking worden verwerkt.

De benodigde hoeveelheid en capaciteit van de afvoeren wordt bepaald door het dakoppervlak en het ontwerp van de hemelwaterafvoer. Geef een groot dak dus niet automatisch dezelfde afvoer als een kleine aanbouw.

Afhankelijk van het ontwerp kan ook een noodafvoer of noodoverstort nodig zijn. De positie en capaciteit daarvan horen bij het ontwerp van het dak en de draagconstructie. Een grote hoeveelheid opgehoopt regenwater zorgt namelijk ook voor extra belasting op het dak.

Houd dakafvoeren vrij van bladeren, mos en ander vuil. Een goed afschot helpt niet wanneer de afvoer verstopt zit.

Hoe maak je de dakrand van een plat dak?

De dakrand is een van de plekken waar een plat dak zorgvuldig waterdicht moet worden afgewerkt. De dakbedekking loopt vanuit het dakvlak door naar de opstaande rand.

Bij een bitumineus dak wordt bij de overgang van het horizontale dakvlak naar een opstand vaak een kim- of mastiekdetail gebruikt. Hierdoor hoeft de dakbaan niet in één scherpe hoek van 90 graden te worden gevouwen.

Boven op de dakrand wordt de aansluiting beschermd en afgewerkt met bijvoorbeeld een daktrim of ander geschikt dakrandprofiel. Besteed extra aandacht aan binnen- en buitenhoeken: juist daar kan een slecht afgewerkte dakrand gaan lekken.

De benodigde hoogte en exacte opbouw van de dakopstand hangen af van het gekozen dakbedekkingssysteem en het aansluitdetail. Gebruik daarom niet één vaste opstandhoogte voor ieder plat dak.

Gebruik voor bitumineuze dakbedekking en bijbehorende onderdelen de producten uit de categorie bitumen dakbedekking.

Plat dak aansluiten op een bestaande gevel

Sluit een plat dak niet alleen met kit tegen een bestaande gevel aan. De dakbedekking moet bij de gevel voldoende worden opgezet en de bovenzijde van de aansluiting moet waterdicht worden beschermd.

Hiervoor kan afhankelijk van de gevel en dakopbouw bijvoorbeeld lood of loodvervanger worden gebruikt.

Werk ook de hoeken zorgvuldig af. Een goede gevelaansluiting voorkomt dat regenwater achter de dakbedekking of in de wandconstructie terechtkomt.

EPDM of bitumen voor een plat dak?

EPDM en bitumen zijn twee veelgebruikte materialen voor de waterdichte afwerking van een plat dak. Beide kunnen een goed resultaat geven, maar de verwerking verschilt.

Dakbedekking Eigenschappen Montage
EPDM Elastisch rubber en in grote membranen verkrijgbaar Wordt afhankelijk van het systeem verlijmd, mechanisch bevestigd of geballast
Bitumen Sterke en veelgebruikte dakbaan voor platte daken Kan afhankelijk van het systeem worden gebrand, koud verkleefd, zelfklevend of mechanisch bevestigd

Controleer bij beide materialen of de dakvloer, isolatie, dakbedekking en bevestigingsmethode samen binnen het gekozen daksysteem kunnen worden toegepast.

Bij EPDM zijn vooral de details rond dakranden, afvoeren, doorvoeren en hoeken belangrijk. Gebruik hiervoor de lijmen, tapes, manchetten en hoekstukken die bij het gekozen EPDM-systeem horen.

Bij bitumen hoeft de dakbedekking niet automatisch met een gasbrander te worden aangebracht. Er bestaan ook systemen die zonder open vuur verwerkt kunnen worden.

Dakbedekking op een plat dak aanbrengen

Maak de ondergrond eerst vlak, schoon en droog. Daarna wordt de dakbedekking aangebracht volgens de montagewijze van het gekozen systeem.

Werk niet alleen het grote dakvlak af. Besteed minstens zoveel aandacht aan:

  • Dakafvoeren
  • Binnen- en buitenhoeken
  • Dakdoorvoeren
  • Dakopstanden
  • Dakrand en daktrim
  • Aansluiting op een bestaande gevel

Werk je met bitumen? Het branden van dakbedekking met open vuur brengt brandgevaar met zich mee. Een koud te verwerken of zelfklevend systeem vermijdt het werken met open vuur. Heb je geen ervaring met het branden van dakbedekking, laat een gebrand daksysteem dan professioneel uitvoeren.

Wanneer moet je een plat dak vervangen?

Een plat dak hoeft niet bij iedere beschadiging volledig te worden vervangen. Plaatselijke schade kan soms worden hersteld. Bij grotere of terugkerende problemen moet ook de onderliggende dakopbouw worden bekeken.

Signalen dat een grotere renovatie nodig kan zijn:

  • Terugkerende lekkages
  • Losliggende of openstaande naden
  • Scheuren of grote blazen in de dakbedekking
  • Natte of beschadigde isolatie
  • Een verrotte of aangetaste houten dakvloer
  • Veel blijvende plassen door onvoldoende afschot

Breng niet zomaar nieuwe dakbedekking over een probleem heen. Is de isolatie nat of de dakvloer beschadigd, dan moet dat eerst worden opgelost voordat het dak opnieuw wordt bedekt.

Groen dak of dakterras maken?

Een groen dak of dakterras belast de dakconstructie zwaarder dan een normaal plat dak. Denk bij een groen dak aan het gewicht van het complete pakket én het water dat daarin kan worden opgeslagen. Bij een dakterras komen daar de gebruiksbelasting en terrasafwerking bij.

Ook de dakbedekking en eventuele bescherm-, drainage- en gebruikslagen moeten voor deze toepassing geschikt zijn. Een groen dak of dakterras is dus meer dan alleen een extra afwerklaag boven op bestaande dakbedekking.

Controleer daarom vóór deze afwerking of de balklaag en volledige draagconstructie op die extra belasting zijn berekend. Leg niet simpelweg tegels of een groendaksysteem op een dak dat alleen als normale dakconstructie is ontworpen.

Veelgemaakte fouten bij een plat dak maken

Fout Waarom is dit een probleem?
Altijd dezelfde balkafstand gebruiken Balkmaat en afstand moeten passen bij de overspanning en dakbelasting.
Het dak vrijwel volledig vlak maken Regenwater kan blijven staan en wordt minder goed naar de afvoer geleid.
Een willekeurige folie als dampscherm gebruiken De dampremmende laag moet passen bij de volledige dakopbouw.
Gewone isolatie als platdakisolatie gebruiken De isolatie kan onvoldoende drukvast zijn of niet passen bij de dakbedekking.
De dakafvoer niet op een laag punt plaatsen Er blijven dan plassen op het dak staan.
Dakrand en hoeken improviseren Aansluitdetails zijn gevoelige plekken voor lekkage.
Bitumen zonder ervaring met open vuur branden Werken met een gasbrander op een dak brengt aanzienlijk brandgevaar mee.
Nieuwe dakbedekking over vocht of houtrot leggen De onderliggende schade blijft aanwezig en kan verder toenemen.
Zomaar een dakterras of groen dak toevoegen De extra belasting kan groter zijn dan waarop de draagconstructie is berekend.

Materialen nodig voor een plat dak?

Kort samengevat

  • Bereken de draagconstructie op basis van overspanning en dakbelasting.
  • Geef een plat dak voldoende afschot richting de hemelwaterafvoer.
  • Gebruik een geschikte dakvloer, dampscherm en drukvaste platdakisolatie.
  • Werk dakrand, afvoer, doorvoeren en gevelaansluitingen zorgvuldig waterdicht af.
  • Kies EPDM of bitumen op basis van het complete daksysteem en de gewenste montagemethode.
  • Controleer bij renovatie ook de isolatie en dakvloer voordat je nieuwe dakbedekking aanbrengt.

Veelgestelde vragen over een plat dak maken

Is jouw vraag nog niet beantwoord? contact