Welke mortel gebruiken?
Welke mortel je moet gebruiken, hangt af van de klus. Voor metselen gebruik je metselmortel. Voor maatvaste lijmblokken gebruik je lijmmortel. Voor betonwerk gebruik je betonmortel. Voor palen of kleine snelle plaatsingsklussen gebruik je snelbeton. Voor voegen gebruik je voegmortel. Voor een cementdekvloer gebruik je zandcement.
Mortel wordt ook wel specie genoemd. Het is een mengsel van bindmiddel, toeslagstof en water. Het bindmiddel is vaak cement, kalk of een combinatie daarvan. De toeslagstof is meestal zand. Bij betonmortel wordt ook grind toegevoegd.
Bekijk direct de categorie Cement & Beton of de categorie Eigen Merk Cement & Mortel.
Welke mortel heb je nodig voor welke klus?
Gebruik onderstaande keuzehulp als eerste richtlijn. Zo kies je snel de juiste mortel voor jouw klus.
| Klus | Welke mortel? | Gebruik |
|---|---|---|
| Muur metselen met baksteen of betonsteen | Metselmortel | Voor metselwerk met normale voegbreedte |
| Cellenbeton of lijmblokken verlijmen | Lijmmortel | Voor dunne voegen tussen maatvaste blokken |
| Metselwerk afvoegen | Voegmortel | Voor het vullen en afwerken van voegen |
| Betonvloer, poer of fundering maken | Betonmortel | Voor betonklussen met cement, zand en grind |
| Paal, hekwerk of pergola vastzetten | Snelbetonmortel | Voor kleine klussen waarbij snelle verharding nodig is |
| Ruimte onder een voetplaat of constructie volgieten | Gietmortel | Voor aangieten, ondergieten en het vullen van ruimten |
| Constructie of prefab element handmatig ondersabelen | Ondersabelingsmortel | Voor aardvochtig ondersabelen onder staal- en betonconstructies |
| Cementdekvloer maken | Zandcement | Voor dekvloeren en vlakke cementgebonden afwerklagen |
| Kleine renovatie met meerdere toepassingen | 4-in-1 mortel | Voor de toepassingen die op de verpakking staan |
| Betonrand, gat of cementgebonden ondergrond herstellen | Reparatiemortel | Voor plaatselijke reparaties aan beton of steenachtige ondergronden |
| Barbecue, vuurplaats of haard metselen | Vuurvaste mortel | Voor toepassingen met hoge temperaturen |
Mortel, specie en beton: wat is het verschil?
Mortel en specie worden vaak door elkaar gebruikt. Specie is meestal de aangemaakte, nog natte mortel. Mortel is de algemene naam voor het mengsel dat na verwerking uithardt.
Beton is geen gewone mortel. Betonmortel bevat naast cement, zand en water ook grind. Daardoor is beton geschikt voor grotere en zwaardere constructies, zoals vloeren, funderingen en poeren.
- Metselmortel: cement, zand en water, soms met kalk
- Lijmmortel: dunne mortel voor maatvaste lijmblokken
- Voegmortel: fijne mortel voor het vullen van voegen
- Betonmortel: cement, zand, grind en water
- Zandcement: cement, zand en water voor dekvloeren
Welke mortel bij welke steen of blok?
De steen of het blok bepaalt voor een groot deel welke mortel je nodig hebt. Gebruik niet automatisch metselmortel voor elk blok.
| Materiaal | Veelgebruikte mortel | Let op |
|---|---|---|
| Baksteen | Metselmortel | Kies mortel passend bij steen, toepassing en voegbreedte |
| Betonblok of betonsteen | Metselmortel of lijmmortel volgens productvoorschrift | Gebruik bij maatvaste lijmblokken geen gewone dikke metselvoeg |
| Cellenbetonblok | Ytong lijm of cellenbetonlijm | Cellenbeton wordt vaak met dunne lijmvoeg verwerkt |
| Kalkzandsteen lijmblok | Kalkzandsteen lijm | Gebruik lijm die bij het kalkzandsteensysteem hoort |
| Natuursteen | Mortel die geschikt is voor de betreffende natuursteen | Let op verkleuring, vochtbelasting en productsysteem |
| Vuurvaste steen | Vuurvaste mortel | Gebruik geen gewone cementmortel bij hoge temperaturen |
Mortel voor metselen en voegen
Metselmortel
Metselmortel gebruik je voor het metselen van stenen, betonblokken en metselwerk met een normale voegbreedte. De mortel moet goed hechten, prettig verwerken en passen bij de steen die je gebruikt.
Voor standaard metselwerk kun je kiezen voor kant-en-klare metselmortel zonder kalk, metselmortel met kalk of metselcement met zand.
Kalk kan de mortel soepeler maken en de waterretentie verbeteren. Een mortel zonder kalk heeft andere verwerkingseigenschappen, maar is niet automatisch sterker of geschikter voor iedere toepassing. Kies de mortel op basis van de steen, mortelklasse en toepassing.
Lijmmortel
Lijmmortel gebruik je voor maatvaste blokken die met een dunne voeg worden verwerkt. Denk aan cellenbetonblokken en kalkzandsteen lijmblokken.
Gebruik hiervoor geen gewone metselmortel, tenzij de fabrikant van de blokken dit voorschrijft. Gewone metselmortel is bedoeld voor een dikkere voeg en past niet automatisch bij een lijmblokkensysteem.
Bekijk hiervoor Ytong lijm of kalkzandsteen lijm.
Voegmortel
Voegmortel gebruik je voor het vullen en afwerken van voegen in metselwerk. Voegmortel bepaalt niet alleen de sterkte van de voeg, maar ook de uitstraling van de muur.
Bij Bouwbestel vind je onder andere voegmortel grijs, voegmortel antraciet en voegmortel zwart.
Wil je zelf voegmortel maken? Lees dan ook de blog over de verhouding cement en zand om te voegen.
Kalkmortel en trasmortel
Trasmortel gebruik je bij specifieke toepassingen, zoals traditioneel stukadoorswerk binnen, renovatie of situaties waarin een kalkgebonden mortel gewenst is.
Trasmortel wordt gekozen wanneer de eigenschappen van tras belangrijk zijn voor het gekozen steen- of vloersysteem. Denk aan bepaalde natuursteenklussen, vochtbelaste toepassingen, renovatiewerk of situaties waarbij kalkuitbloei beperkt moet worden.
Gebruik kalkmortel of trasmortel niet zomaar als standaard vervanger voor metselmortel. Stem de mortel altijd af op de ondergrond, toepassing en productvoorschriften.
Mortel voor beton en constructies
Betonmortel
Betonmortel gebruik je voor betonklussen zoals poeren, funderingen, kleine vloeren, opstorten en stevige constructies. Betonmortel bevat cement, zand, grind en water.
Gebruik betonmortel wanneer je een constructieve betonmassa wilt maken. Voor grotere hoeveelheden kun je ook zelf beton samenstellen met cement, zand en grind.
Bereken de hoeveelheid cement, zand en grind met de beton maken calculator.
Snelbeton
Snelbetonmortel gebruik je wanneer de mortel snel moet verharden. Denk aan het vastzetten van palen, hekwerken, pergola’s, droogmolens, speeltoestellen of kleine tuinconstructies.
Snelbetonmortel is handig bij kleine plaatsingsklussen. Gebruik snelbeton niet zomaar als vervanger voor gewone betonmortel bij grote of zwaar belaste constructies.
Reparatiemortel
Reparatiemortel gebruik je voor het herstellen van beschadigingen in beton, steenachtige ondergronden of cementgebonden lagen. Denk aan gaten, afgesprongen randen of plaatselijke betonreparaties.
Kies reparatiemortel op basis van de ondergrond, laagdikte, binnen- of buitengebruik en gewenste sterkte. Gebruik geen gewone metselmortel voor elke betonreparatie.
Gietmortel of ondersabelingsmortel
Gietmortel en ondersabelingsmortel lijken op elkaar, maar de verwerking is anders.
Gietmortel gebruik je wanneer een ruimte goed gevuld moet worden door aangieten of ondergieten. Denk aan het ondergieten van constructies, installaties of verankeringen.
Ondersabelingsmortel is aardvochtig en wordt handmatig stevig onder een constructie aangebracht. Denk aan het ondersabelen van staal- en betonconstructies.
Gebruik deze mortels dus niet zonder meer door elkaar. Kies gietmortel als de mortel moet vloeien en ruimten moet vullen. Kies ondersabelingsmortel als je handmatig en aardvochtig moet onderstoppen.
Mortel voor vloeren en speciale toepassingen
Zandcement
Zandcement gebruik je voor cementdekvloeren en vlakke cementgebonden afwerklagen. Het mengsel bestaat uit cement, zand en water.
Gebruik zandcement wanneer je een dekvloer of uitvlaklaag wilt maken. Let goed op laagdikte, verwerking en droogtijd.
Lees ook de blog over de verhouding zand cement voor dekvloer.
Vuurvaste mortel
Vuurvaste mortel gebruik je bij hoge temperaturen, bijvoorbeeld voor een barbecue, vuurplaats of open haard. Een gewone cementmortel is niet automatisch geschikt voor hitte.
Gebruik bij hittebelaste toepassingen altijd een mortel die daarvoor bedoeld is. Controleer ook of de stenen of vuurvaste materialen geschikt zijn voor dezelfde toepassing.
4-in-1 mortel
4-in-1 mortel is handig voor kleinere renovaties en verbouwingen waarbij je één veelzijdige mortel wilt gebruiken.
De 4-in-1 mortel van Bouwbestel is bedoeld voor vier toepassingen: metselen, stukadoren, cementdekvloeren leggen en tegels in de mortel zetten.
De naam 4-in-1 betekent niet dat de mortel voor iedere mortelklus geschikt is. Controleer altijd op de verpakking of de mortel geschikt is voor jouw specifieke toepassing.
Mortel zelf mengen of kant-en-klaar kopen?
Kant-en-klare mortel is de beste keuze als je snel, schoon en met constante kwaliteit wilt werken. Je hoeft alleen de juiste hoeveelheid water toe te voegen volgens de verpakking.
Zelf mengen is handig bij grotere hoeveelheden of wanneer je bewust met losse cement, zand en grind werkt. Meet cement, zand en grind steeds op dezelfde manier af en voeg water geleidelijk toe.
Meng je zelf metselmortel? Houd dan de mengverhouding van het gebruikte cement of metselcement aan. De juiste verhouding hangt af van het cement, de steensoort, de toepassing, de gewenste mortelklasse en de belasting.
Wil je precies berekenen hoeveel metselcement en zand je nodig hebt? Gebruik dan de metselcement en zand calculator.
Hoeveel mortel heb je nodig?
Hoeveel mortel je nodig hebt, hangt af van de klus. Bij metselwerk spelen steensoort, steenformaat en voegdikte een grote rol. Bij vloeren en reparaties gaat het vooral om oppervlakte, laagdikte en materiaalverlies.
Let op deze factoren:
- Steensoort en formaat
- Voegdikte of lijmlaagdikte
- Laagdikte bij vloer- of reparatiewerk
- Productverbruik volgens de verpakking
- Snijverlies, morsverlies en oneffenheden
Gebruik voor beton de beton maken calculator. Voor metselwerk gebruik je de metselcement en zand calculator.
Werk je met Ytong blokken? Gebruik dan de Ytong blokken calculator. Werk je met kalkzandsteen? Gebruik dan de kalkzandsteen calculator.
Bindmiddelen, toeslagstoffen en toevoegingen
Mortel bestaat uit bindmiddel, toeslagstof en water. Daarnaast kunnen hulpstoffen of toevoegingen worden gebruikt. Maak daarbij onderscheid tussen grondstoffen en toevoegingen.
Bindmiddelen en toeslagstoffen
- Portlandcement en metselcement: bindmiddel voor cementgebonden mortels
- Trascement: bindmiddel voor specifieke morteltoepassingen
- Zand en grind: toeslagstoffen voor mortel en beton
Toevoegingen
- Cementkleurstof: voor het kleuren van cementgebonden producten
- Polypropyleen vezels: kunnen helpen om plastische krimpscheuren in cementgebonden mengsels te beperken
Polypropyleenvezels vervangen geen constructieve staalwapening wanneer die nodig is. Gebruik wapening altijd volgens de constructieve eisen van de vloer, fundering of betonconstructie.
Veelgemaakte fouten bij mortel gebruiken
Veel problemen met mortel ontstaan door de verkeerde productkeuze of verkeerd mengen. Voorkom deze fouten:
- Dezelfde mortel gebruiken voor elke klus
- Te veel water toevoegen
- Mortel gebruiken buiten de verwerkingstijd
- Niet letten op laagdikte of toepassing
- Snelbeton gebruiken als vervanger voor constructieve betonmortel
- Voegmortel gebruiken als metselmortel
- Metselmortel gebruiken voor lijmblokken
- Gietmortel en ondersabelingsmortel door elkaar gebruiken
- Geen rekening houden met vorst, regen of sterke zon tijdens verwerking
- Te veel mortel tegelijk aanmaken
Mortel kopen bij Bouwbestel
Bij Bouwbestel vind je verschillende soorten mortel, cement en toeslagstoffen voor jouw klus. Bekijk de categorie Cement & Beton voor cement, metselcement, betonmortel, mortelproducten en kleurstoffen.
Wil je direct kiezen uit kant-en-klare zakken? Bekijk dan de categorie Eigen Merk Cement & Mortel.
Korte conclusie: welke mortel gebruiken?
Gebruik metselmortel voor metselen, lijmmortel voor maatvaste lijmblokken, betonmortel voor betonwerk, snelbeton voor snelle plaatsingsklussen, voegmortel voor voegen, zandcement voor dekvloeren en gietmortel of ondersabelingsmortel voor het ondergieten of ondersabelen van constructies.
Kies niet alleen op prijs, maar vooral op toepassing, ondergrond, laagdikte, belasting en verwerking. Zo voorkom je dat de mortel niet goed hecht, te zwak wordt of moeilijk te verwerken is.
Veelgestelde vragen
Voor metselen gebruik je metselmortel of metselcement met zand en water. De mortel moet passen bij de steen, de toepassing, de voegbreedte en de gewenste mortelklasse.
Metselmortel gebruik je voor metselwerk met een normale voegbreedte. Lijmmortel gebruik je voor maatvaste blokken, zoals cellenbetonblokken of kalkzandsteen lijmblokken, waarbij een dunne voeg wordt toegepast.
Mortel bestaat meestal uit cement, zand en water. Beton bevat daarnaast ook grind. Daardoor is beton geschikt voor zwaardere constructies zoals vloeren, funderingen en poeren.
Voor palen, hekwerken, pergola’s en kleine tuinconstructies gebruik je snelbetonmortel. Deze mortel hardt snel uit en is handig voor kleine plaatsingsklussen.
Gebruik liever voegmortel voor voegen. Voegmortel is afgestemd op het vullen en afwerken van voegen. Metselmortel is bedoeld om stenen aan elkaar te verbinden.
Gietmortel gebruik je om ruimten te vullen door aangieten of ondergieten. Ondersabelingsmortel is aardvochtig en wordt handmatig onder een constructie aangebracht.
Voeg water altijd geleidelijk toe volgens de verpakking. Te veel water maakt mortel zwakker en vergroot de kans op krimp, scheuren en slechte hechting.
